Stad en natuur in de literatuur

Speciale collegereeks

03okt2018 07nov2018

Evenement

Er is een opvallende tegenstelling in de waardering voor de natuur en de stad in de literatuur vanaf de eerste beschrijvingen ervan. In de middeleeuwen was de natuur de schuilplaats voor buitenstaanders, het gevaarlijke gebied van roofdieren en struikrovers die koetsen opwachtten om die te overvallen. Bedwongen natuur was de mooiste natuur.

De ommuurde stad was veilig, als het tenminste de stad was waar je thuishoorde. In de 17e eeuw krijgt de arcadische literatuur uit de klassieke oudheid nieuwe aandacht. De rijke burgerij ontvlucht de stinkende stad in de zomer en legt buitenhuizen aan, met symmetrische tuinen en vruchtbare boomgaarden. Ze trekken een bekende dichter aan om een lofdicht op hun huis te maken. In de 18e en 19e eeuw krijgt de natuur een extra lading: ze dient voor contemplatie. In de 18e eeuw wordt de arcadische literatuur godsdienstig ingekleurd. De natuur wordt gezien als Gods schepping en leven in de natuur bevordert de deugden, terwijl in de stad, waar de weelde heerst, de deugden gevaar lopen. ‘Terug naar de natuur’ betekent terug naar de onschuld en de eenvoud, dichter bij God. De romantiek heeft een voorkeur voor landschappen die beangstigend zijn of die het verleden oproepen. De stad wordt langzaam maar zeker vereenzelvigd met verderf. Dat verandert rigoureus in de 20e eeuw. Het platteland wordt het decor van somberte, achteruitgang, terwijl de stad bruisend is en een nieuwe tijd aankondigt. Na de Tweede Wereldoorlog is alles diffuser: stad en natuur zijn geen tegenstellingen meer. Natuur is dan geslonken tot postzegelformaat. ‘En dan, wat is natuur nog in dit land?’ dichtte J.C. Bloem al in 1945, ‘Een stukje bos, ter grootte van een krant, een heuvel met wat villaatjes ertegen.’ Natuur en stad zijn geen dichotomieën meer. Ze zijn vervangen door Europa aan de ene kant en derdewereldlanden of onvrije landen aan de andere kant.

Docenten

  • 03 oktober - prof. dr. Thomas Vaessens (tweede helft 20e eeuw en 21e eeuw)
  • 10 oktober - prof. dr. Bert Paasman (18e eeuw)
  • 17 oktober - prof. dr. Marita Mathijsen (19e eeuw)
  • 24 oktober - dr. Klaus Beekman (eerste helft 20e eeuw)
  • 31 oktober - prof. dr. Lia van Gemert (17e eeuw)
  • 07 november - prof. dr. Herman Pleij (middeleeuwen)

Data, tijd(en), locatie en prijs

  • Data: 3 oktober - 7 november 2018
  • Tijd: woensdagen, 14.00 - 16.00 uur
  • Aantal colleges: 6
  • Locatie: SPUI25
  • Cursusprijs:  € 185 / 166,50 (kortingsprijs voor AUV-leden)

Belangrijk om te weten

Cursustype Speciale collegereeks
Onderwijsvorm Hoorcolleges
Semester/blok Semester 1, blok 2
Voertaal Nederlands
Uiterste aanmelddatum 1 oktober 2018 (op basis van beschikbaarheid)

 

Gepubliceerd door  Illustere School